ایرانی‌ها به مهمان‌نوازی معروفند. در میان ایرانیان، عرب‌های خوزستان مهمان‌نوازترینند. احترام به مهمان و عزیز بودنش نزد عرب‌های خوزستان تا اندازه‌ای است که مهمان را دوست خدا و مقدس می‌دانند و ‌برای پذیرایی از آنان مکان مخصوصی به نام مضیف می‌سازند و در آن با آداب و تشریفات مخصوصی با قهوه عربی از مهمانشان پذیرایی می‌کنند. تهیه قهوه عربی و نوشاندنش به مهمان نیز آئین ویژه‌ای دارد که همانند مراسم چای‌خوری ژاپنی‌ها مفصل است. مشهورترین مضیف ایران در روستای بردیه از توابع سوسنگرد قرار دارد و به ثبت ملی رسیده است.


پیشنهاد می‌کنیم خواندن این صفحات را از دست ندهید: صابئین مندائی | اکوکمپ کویری متین آباد

مهمان‌نوازی و احترام به مهمان از برجسته‌ترین صفات خوزستانی‌ها به ویژه عرب‌های ساکن این استان به شمار می‌رود. این ارادت تا اندازه‌ای است که مهمانسراهای مخصوصی برای مهمانان در نظر گرفته‌اند. نام این مهمانسراها مضیف است که با استفاده از نی و حصیر ساخته می‌شود. مضیف‌ ها مهمانسراهای بین راهی هستند که هرگز درشان را به روی مهمانشان، از هر نژاد و دین و مذهبی که باشد، نمی‌بندند. مهمان در مضیف در امنیت کامل به سر می‌برد و از سوی میزبانش مورد تکریم و احترام قرار می‌گیرد.


تا پیش از جنگ ایران و عراق، هر خانواده عرب در محوطه خانه‌اش یک مضیف برای پذیرایی از مهمانان داشت. تقریبا همه مضیف ‌ها در طی 8 سال جنگ و بمباران تخریب شدند. پس از جنگ، برادران حیدری در روستای آبا و اجدادی‌شان- بردیه- یک مضیف باشکوه ساختند که هم‌اکنون به عنوان یکی از جاذبه‌های مهم خوزستان معرفی می‌شود و گردشگران، به ویژه خارجی‌ها از پذیرایی شدن در آن لذت می‌برند.


مهمانسرایی ساده با ساختی پیچیده

ساخت مضیف بسیار پیچیده و دشوار است. مضیف باید روی گودال دست‌کَندی ایجاد شود که اضلاع موربی دارد. هر چه گودال مورب‌تر باشد، ستون‌ها و پایه مضیف محکم‌تر می‌شوند و هلالی‌شان خوش‌فرم‌تر به نظر می‌رسد. نی و بوریای نورالعین اصلی‌ترین ماده برای ساخت مضیف است. نی‌ها را پوست می‌گیرند و با الیاف مخصوصی به صورت دسته‌ای و در ضخامت تعیین شده می‌پیچند. دو نفر از ستون‌های نی‌ای بالا می‌روند و هلالی مضیف را فرم می‌دهند. تعداد ستون‌های هر مضیف باید فرد باشد و از 3 تا 19 عدد متغیر است.


تزئینات داخلی مضیف

داخل مضیف را با فرش‌های عربی می‌پوشانند و دور تا دورش متکا و پشتی می‌چینند و با صنایع دستی تزئین می‌کنند. یک منتفل و وسایل مخصوص قهوه‌خوری از دیگر ملزومات داخل هر مضیف است. همچنین مضیف ‌ها در ندارند. در سمت رو به قبله مضیف، دریچه‌ای وجود دارد که مهمانان از آنجا وارد بنا می‌شوند. دریچه ورودی را کوتاه‌تر از قد انسان در نظر می‌گیرند تا مهمان هنگام ورود حالت خمیده به خود بگیرد. این حالت در برگیرنده نوعی احترام به میزبان به شمار می‌رود.


پذیرایی در مضیف با قهوه عربی

پس از ورود به مضیف، میزبان بلافاصله طی تشریفات خاصی قهوه تعارف می‌کند. قهوه عربی بسیار تلخ و خوش عطر است. اگر پدر خانواده در مضیف باشد، وظیفه قهوه‌خوراندن به میهمان بر دوش او قرار خواهد گرفت. در صورت نبود پدر، این افتخار به پسر بزرگ می‌رسد. میزبان دانه‌های قهوه را روی ابزار خاصی می‌ریزد و روی منقل گداخته تفت می‌دهد، سپس در هاون مخصوصی ریخته، آن را آسیاب می‌کند. ساقی مضیف، قهوه تازه آسیاب شده را در قوه‌جوش مخصوصی می‌جوشاند، در فنجان‌های کوچک بی‌دسته می‌ریزد و به مهمان تعارف می‌کند.


ساقی باید با دست راستش فنجان را به میزبان تعارف کند و او نیز با دست راست فنجان را بردارد و بلافاصله و بدون اینکه آن را روی زمین بگذارد، قهوه را سر بکشد. اگر مهمان مضیف فنجان را بدون تکان دادن به سوی ساقی دراز کند، به معنی آن است که مجدد دلش می‌خواهد قهوه میل کند. اگر مهمان میل به نوشیدن فنجان دوم قهوه نداشته باشد، باید با تکان دادن فنجان به چپ و راست این موضوع را به ساقی بفهماند.

اگر قصد دارید با وسایل نقلیه عمومی خودتان را به بردیه و مضیف آن برسانید، بهتر است از اهواز به سوی بردیه بروید. در سه راهی اهواز خرمشهر سوار تاکسی‌ها یا مینی‌بوس‌های سوسنگرد شوید. در مرکز شهر سوسنگرد، سوار تاکسی‌ها یا مینی‌بوس‌های بردیه شوید و خودتان را به مضیف این روستا برسانید. از روش آسان‌تری نیز می‌توانید خودتان را به بردیه و مضیف آن برسانید. می‌توانید در هر قسمت از خوزستان که قرار دارید، خودرو اجاره کنید و بدون دردسر خودتان را به مضیف برسانید. به یاد داشته باشید که 6 کیلومتر بعد از سوسنگرد و در جاده بستان، به جاده فرعی روستای بردیه خواهید رسید.

هر زمان از شب و روز که به مضیف بروید، پذیرایی خواهید شد. ولی برای بازدید از روستا بهتر است در روشنایی روز این کار را انجام دهید. در بازه بیست روزه تعطیلات نوروزی مضیف را شلوغ‌تر از هر زمان دیگری خواهید دید. ممکن است به جز شما مهمانان دیگری نیز در مضیف حضور داشته باشند. در هیچ روزی از سال مضیف را بسته نخواهید دید. مضیف‌ ساخته شده تا از شما به شایسته‌ترین شکل ممکن پذیرایی کند.

برای حضور در مضیف و نوشیدن قهوه نیازی به پرداخت هزینه ندارید. برای استفاده از دیگر خدمات رفاهی و اقامتی باید پکیج‌هایی که صاحبان مضیف تهیه کرده‌اند را تهیه کنید. هر پکیج متناسب با خدماتی که ارائه می‌دهد قیمت‌های متفاوتی دارد که شامل خوراک بومی، بازدید از دیدنی‌های اطراف و موسیقی زنده عربی می‌شود.

هنگام ورود به مضیف باید کفش‌هایتان را دربیاورید. در نظر داشته باشید که عمل شارژ مجدد فنجان قهوه تنها تا سه بار مجاز است. اگر بیش از سه بار پیاپی با حرکات مخصوص و بدون کلام، تقاضای قهوه کنید، به معنی آن است که از صاحب مضیف تقاضایی دارید. همچنین گرفتن فنجان با دست چپ و یا گذاشتنش روی زمین اهانت آمیز به نظر می‌رسد. حضور در مضیف و پذیرایی با قهوه عربی کاملا رایگان انجام می‌شود. اگر مایلید از غذای بومی خوزستانی‌ها و موسیقی عربی استفاده کنید و یا از راهنمایان محلی بخواهید دیدنی‌های اطراف را به شما نشان دهند، لازم است مطابق بسته‌های پیشنهادی هزینه‌های را بپردازید.


همچنین با هماهنگی قبلی با صاحب مضیف می‌توانید شب را نیز در آن مکان اقامت کنید. خوراک ماهی که از تالاب شادگان صید می‌شود و همچنین لبنیات تهیه شده از شیر گاومیش را از دست ندهید. میهمان برای عرب‌های خوزستانی بسیار محترم است و آنها سرویس دادن به مهمان را مایه افتخار و نوعی ارزش قومی می‌دانند. بنابراین معذب نشوید و از این همه مهربانی لذت ببرید. به یاد داشته باشید مضیف ‌های دیگری نیز در خوزستان وجود دارند. اما یا کاربریشان رستوران است و یا به عنوان کمپ در آخر هفته مورد استفاده قرار می‌گیرند. آداب قهوه‌خوری و حضور در مضیف تنها در روستای بردیه سوسنگرد اجرا می‌شود.

دیدگاه‌ها

captcha