بنای رختشویخانه یا موزه مردم‌شناسی زنجان یکی از پرطرفدارترین و منحصربه‌فردترین جاذبه‌های گردشگری این شهر به شمار می‌رود. این بنا، از جمله عمارتهایی است که با نیت عام‌النفعه بودن ساخته شده و بصورت عمومی مورد استفاده شهروندان قرار می‌گرفته است. این موضوع مهمترین دلیل شاخص بودن بنای رختشویخانه محسوب می‌شود. بنای رختشویخانه در فهرست میراث ملی به ثبت درآمده است.


پیشنهاد می‌کنیم خواندن این صفحه ها را از دست ندهید: مجموعه تاریخی گنجعلی خانموزه مردان نمکی

زنجان در منطقه سردسیر واقع شده، از این‌رو زمستان‌هایش سخت و طولانی است. تا پیش از دوران مدرنیته و قبل از آنکه آب لوله‌کشی به منازل بیاید، زنان که رسیدگی به امور داخل منزل را بر عهده داشتند، مجبور بودند برای شست‌وشو به مکانی عمومی به نام گودال باباجمال بروند. گودال باباجمال منطقه‌ای در مرکز شهر بود که چشمه از آن عبور می‌کرد و زنان شهر در آن رخت و لباس و ظروف خود را می‌شستند.


نقل قول‌های محلی می‌گوید بعضی زمستان‌ها به اندازه‌ای سرد می‌شد که زنان هنگام شست و شو کنار چشمه، یخ می‌زدند و جانشان را از دست می‌دادند. همین اتفاق سبب شد تا نخستین شهردار زنجان به فکر ایجاد محوطه‌ای سرپوشیده بی‌افتد تا زنان در آن مکان بتوانند با امنیت بیشتر و شرایط راحت‌تری به امور نظافت خانواده رسیدگی کنند. از این رو زمین محدوده گودال باباجمال را خرید و به دستور او و توسط دو برادر اکبر معمار و اسماعیل بنا، ساختمانی عمومی ساخته شد که نامش را بنای رختشویخانه گذاشتند.


بنای رختشویخانه تاریخی نیست

بنای رختشویخانه ، بنایی کهنسال نیست؛ کمی کمتر از صد سال دارد و مربوط قرن حاضر است. دلیل اهمیت آن مربوط به کاربری آن می‌شود. می‌توان گفت تقریبا در هیچ جای دنیا چنین عمارتی با هدف کاربری عمومی جهت نظافت و به صورت عام‌المنفعه ساخته نشده است. معماری بنای رختشویخانه متاثر از سبک اواخر قاجار و ابتدای پهلوی است و دو بخش دارد. 11 ستون قرینه، سالن شست‌وشو را به دو قسمت تقسیم کرده. هم‌اکنون این عمارت به موزه مردم‌شناسی تبدیل شده و با ماکت‌هایی که زنان زنجانی را در حال شست و شو نشان می‌دهند، زیورآلات، پوشاک محلی و جزئیاتی از زندگی روزمره زنان این منطقه را به تصویر کشیده است.

برای رفتن به بنای رختشویخانه باید وارد خیابان سعدی شوید. خیابان سعدی و زینبیه با همدیگر تقاطع دارند و اتوبوس واحد نیز از خیابان سعدی عبور می‌کند. در خیابان سعدی شمالی کمی به پیش بروید. وارد نخستین کوچه به نام فرهنگ بشوید. چند قدم جلوتر به بنای رختشویخانه خواهید رسید.

9-20

گردشگران داخلی 2500 تومان

گردشگران خارجی 15000 تومان

دست زدن به ماکت‌ها در بنای رختشویخانه ممنوع است. عکسبرداری به شرط استفاده نکردن از فلاش و سه پایه مجاز است. از خوردن و آشامیدن در محوطه موزه خودداری کنید. به آبی که در جوی‌ها جاریست دست نزنید. به جزئیات معماری در سقف‌ها و طاقی‌ها دقت کنید. عمارت شاه‌نشین و حیاط خلوت بنای رختشویخانه را نیز مورد بازدید قرار دهید.

دیدگاه‌ها

captcha