همه دیدنی‌های تبریز یک سو، بازار تبریز سوی دیگر! بازار تبریز بزرگترین و با شکوه‌ترین مجموعه بازار سنتی و سرپوشیده ایران و جهان به شمار می‌رود. بازار تبریز آمیزه‌ای از هنر، تجارت، فرهنگ و تمدن ایرانی است و با داشتن تیمچه‌ها، سراها، راسته بازارها، دالان‌ها، کاروانسراها، حمام‌ها و مساجد و مدارس و همچنین معماری زیبا و منحصر به فرد، دل از هر گردشگری می‌رباید. بازار تبریز باشکوه، تو در تو و اسرار آمیز است، رنگارنگ به نظر می‌رسد و هر قسمتش مملو از رایحه‌هایی است که در هیچ جای دیگری از جهان تجربه نخواهید کرد. مجموعه تحسین برانگیز بازار تبریز، تنها بازاری است که به ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو درآمده است.


پیشنهاد می‌کنیم خواندن این صفحات را از دست ندهید: بازار بزرگ تهرانبازار وکیل شیراز

بازار از اصلی‌ترین اجزای تشکیل دهنده شهرهای کهن ایرانی به شمار می‌رود. در الگوی شهرسازی ایران باستان، بازار، مسجد، مدرسه و حمام همیشه در کنار یکدیگر قرار دارند و همگی جزئی از عناصر سازنده شهر محسوب می‌شوند. بازار تبریز با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، نمونه عالی از بازارهای مسقف ایرانی به شمار می‌رود که شکوه معماری ایرانی و اسلامی را در هم آمیخته و با کاربری تجاری، هم‌پای با بازار بزرگ تهران، قلب تپنده اقتصاد ایران را تشکیل می‌‌دهد.


رودخانه مهران‌رود از میان بازار عبور می‌کند و آن را به دو بخش شمال و جنوبی تقسیم کرده است. بخش شمالی بازار، نقش کمرنگ‌تری در اقتصاد این شهر بازی می‌کند. بازار تبریز قدمتی دراز دارد و هسته اولیه آن را مربوط به حدود ده قرن پیش می‌دانند. در زلزله‌ مرگبار تبریز که در 1780میلادی به وقوع پیوست، بازار و اجرای سازنده‌اش با خاک یکسان شدند. اما در مدت کوتاهی به همت معماران چیره دست، بازار تبریز بازسازی شد.


بازار تبریز و راه ابریشم

مجموعه کنونی بازار تبریز به اواخر سلسله زندیه و ابتدای سلسه قاجاریه مربوط می‌شود. یعنی حدود 250 سال قدمت دارد. یکی از دلایل پویایی بازار تبریز و رشد روزافزون آن، قرار گرفتن این شهر بر سر راه جاده تجاری ابریشم بوده است. کاروان‌ها تجاری که از شرق آسیا به مقصد اروپا در حرکت بودند، از این شهر عبور می‌کردند و در بازار تبریز به داد و ستد می‌پرداختند. از این‌رو اقتصاد این شهر و بازارش همواره پویا و رو به رشد بوده است. بازار تبریز در مجموع30مسجد، 5حمام، 12مدرسه، 24 کاروان‌سرا و 22 تیمچه دارد. همه مدرسه‌های بازار، تبدیل به حوزه علمیه شده‌اند. یعنی علاقه‌مندان به علوم دینی در آن تحصیل می‌کنند.


بازار سه طبقه

بازار تبریز بنایی سه طبقه است. طبقه زیرین به عنوان انبار مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبقه همکف به عنوان حجره و محل داد و ستد و طبقه بالا نیز به عنوان استراحتگاه بازرگانان مسافر مورد استفاده قرار می‌گرفت. زیباترین قسمت‌های بازار تبریز را می‌توان بازار هشت گوش قیصریه و بازار امیرنظام و تیمچه مظفریه معرفی کرد. گنبدهای باشکوه آجربندی شده و طاق‌های تماشایی این بازارها عامل اصلی زیبایی و محبوبیت‌شان به شمار می‌رود. بزرگترین گنبد بازار نیز بر فراز تیمچه مظفریه افراشته شده است. تیمچه‌ها به فضاهای گنبدی گفته می‌شود که تزئینات و معماری خاصی دارند. دور تا دور تیمچه‌ها، حجره‌هایی در سه طبقه برای داد و ستد، استراحت تجار و انبار کالا قرار دارد.


اجزای بازار

کاروان‌سراها فضاهایی بدون سقف هستند. حیاط با باغچه‌بندی و آب‌انبار در وسط قرار دارد و حجره‌های سه طبقه دور تا دور حیاط ساخته شده‌اند. مکان‌هایی برای نگهداری چهارپایان بازرگانان قدیمی نیز در کاروانسراها وجود داشت. سراها نیز مانند کاروانسراها هستند؛ با این تفاوت که وسعتشان در مقایسه با کاروانسراها کمتر است. راسته بازارها نیز معابر عمومی بدون دری هستند که در دو طرف خود حجره دارند و به عنوان اصلی‌ترین قسمت‌های بازار عمل می‌کنند و به تونل‌هایی که قسمت‌های مختلف بازار را به همدیگر وصل می‌کند، دالان می‌گویند.


بازار و مشاغل منسوخ

یکی از نکات جالب در بازار تبریز، نامگذاری راسته‌ها، تیمچه‌ها و سراها به نام مشاغل گوناگون است که در مجموع 40ردیف شغلی را در برمی‌گیرد. بسیاری از این مشاغل به دلیل تغییر و تحول‌های فرهنگی منسوخ شده‌اند. از جمله حرفه‌های منسوخ شده می‌توان به پالان‌دوزی، زین‌سازی، نعل‌بندی و ...اشاره کرد.

بازار تبریز در هسته مرکزی شهر قرار دارد و از خیابان‌ها و مسیرهای متفاوتی می‌توانید خودتان را به بازار برسانید. اگر از مترو استفاده می‌کنید، ایستگاه‌های شهید محققی و میدان ساعت نزدیک‌ترین ایستگاه‌ها به بازار تبریز به شمار می‌آیند. می‌توانید از سامانه اتوبوس‌ های تندرو استفاده کنید. در این صورت باید در ایستگاه بی‌آرتی بازار و یا میدان ساعت از اتوبوس پیاده شوید.


طبق پیشنهاد سفری که برایتان تدوین کرده‌ایم، پس از گشت و گذار در خیابان تربیت، خودتان را به انتهای این خیابان و نبش خیابان فردوسی برسانید. یکی از ورودی‌های اصلی بازار تبریز در خیابان فردوسی قرار دارد. داخل بازار شوید و برای دیدن تیمچه‌ها و سراها از افراد بومی راهنمایی بگیرید.

بازار تبریز شب‌ها بسته است. برای بازدید بازار، باید روزها به این مکان تجاری و فرهنگی سر بزنید. از صبح زود تا حدود غروب آفتاب بازار را باز خواهید دید. ساعت باز و بسته شدن بازار چندان به زمان رسمی ربطی ندارد. بلکه در تابستان و زمستان متفاوت خواهد بود. هنگامی که خورشید پایین برود، کم کم بازار بسته می‌شود و این زمان در تابستان و زمستان باهم متفاوت خواهد بود. تقریبا در هر ساعت از روز، بازار را پر ازدحام خواهید دید.


در ساعات میانی روز و همچنین عصرهنگام، جمعیت بیشتری را در قسمت‌های مختلف بازار خواهید دید. بازار را در جمعه‌ها و تعطیلات رسمی بسته خواهید دید. زیرا بازار و اقتصاد، با همدیگر رابطه تنگاتنگ دارند. زمانی که فعالیت‌های اقتصادی و بانکی تعطیل است، بازار نیز بسته خواهد بود. البته در راسته بازارها حتی در ایام تعطیل نیز می‌توانید قدم بزنید. در این صورت فقط می‌توانید بازار را از جنبه معماری مورد بازدید قرار دهید و دیگر جنبه‌های آن را از دست خواهید داد.

رایگان

بازار تبریز بزرگ و پیچ در پیچ است و از آنجایی که یک مکان شهری پویا به شمار می‌آید، آن را مملو از جمعیت خواهید دید. مراقب باشید گم نشوید. می‌توانید از مردم تبریز راهنمایی بگیرید. آنها بسیار خوش‌رو و میهمان‌نوازند و از کمک به گردشگران لذت می‌برند. کفش راحت به پا کنید. همراه داشتن بطری آب، پیشنهاد ما به شماست. عکسبرداری از بازار مانعی ندارد. فقط حواستان باشد که بانوان تبریزی در کادر دوربینتان نباشد. تبریزی‌ها مردمانی مذهبی هستند و اغلبشان تمایل ندارند از آن‌ها بدون اجازه عکسبرداری شود. اگر قصد دارید از تعاملات انسانی عکاسی کنید، حتما اجازه بگیرید. از بازار طلافروش‌ها بازدید کنید و از ظرافت هنر طلاسازان تبریزی شگفت‌زده شوید. بازار فرش فروش‌ها نیز حتما برایتان جالب و هیجان‌انگیز خواهد بود. آن را نیز از دست ندهید.


بازار ادویه‌فروش‌ها جایی پر از رنگ و بوهای ناب و تکرار نشدنی است. در این بازار انواع ادویه و گیاهان دارویی با کیفیت بالا به فروش می‌رسد. اگر قصد دارید سوغات تهیه کنید، بازار تبریز بهترین جا است. هم تنوع بالاست و هم قیمت‌ها معقول و منطقی به نظر می‌رسد. ادویه‌های مرغوب، میوه‌جات خشک و آجیل بخرید و با خودتان سوغات ببرید.اگر نیاز به سرویس بهداشتی پیدا کردید، سراغ نزدیک‌ترین مسجد را بگیرید. همه آنها سرویس بهداشتی دارند. اگر تمایل به خرید اشیای سنگین و حجیم دارید، از کارگران بخواهید آنها را روی چرخ برایتان حمل کنند. اگر کودک دارید، از کوله‌پشتی مخصوص حمل بچه و یا کالسکه استفاده کنید.

دیدگاه‌ها

captcha