حمل و نقل عمومی در ایران


به ایران خوش آمدید. حالا که خودتان را به داخل مرزهای ایران رسانده‌اید، باید بدانید که چطور از شهری به شهر دیگر سفر کنید. در این صفحه با نکات کلی و راه‌هایی که می‌توانید داخل ایران به گشت و گذار بپردازید، آشنا خواهید شد. اگر شما تور سفر به ایران را خریده‌اید، خواندن این صفحه کمک چندانی به شما نخواهد کرد. اما اگر از آن دسته هستید که قصد دارید خودتان بدون داشتن گروه و تور به ایران بیایید و برنامه سفرتان را شخصا طراحی کنید، خواندن این صفحه برای شما بسیار مفید خواهد بود.


در ایران به سه شکل عمده می‌توانید از یک شهر به شهر دیگر سفر کنید: حمل و نقل جاده‌ای، حمل و نقل ریلی و حمل و نقل هوایی. اگر به نقشه ایران و موقعیت قرار گیری‌اش دقت کنید خواهید دید که به دلیل مکان  قرار گرفتن دریاهای این کشور و با توجه به اینکه ایران در کمربند خشک جهان قرار دارد و از رودهای قابل کشتیرانی برخوردار نیست، حمل و نقل آبی درون کشور وجود ندارد.


حمل و نقل هوایی

در ایران شهرهای زیادی فرودگاه دارند که می‌توانید از آنها برای سفرتان بهره ببرید.


مزیت: می‌توانید در زمانتان صرفه جویی کنید و مدت کمتری در راه به سر ببرید و در این صورت امکان بازدید از شهرها و جاذبه‌های بیشتری خواهید داشت.

محدودیت: باید هزینه بیشتری بپردازید. سفرهای هوایی داخل ایران، گران‌ترین نوع حمل و نقل به شمار می‌روند.

محل خرید بلیت: از فرودگاه‌های ایران می‌توانید بلیت بخرید. همچنین از آژانس‌های خدمات مسافرتی که در حوزه سفرهای داخلی فعالیت می‌کنند نیز می‌توانید برای خریدن بلیت اقدام کنید. راه حل آسانتر، استفاده از سایت‌های فروش بلیت آنلاین هستند. با استفاده از این سایت‌ها به راحتی می‌توانید برای مقصد مورد نظرتان بلیت بخرید. مزیت استفاده از این روش بهره‌مندی از تخفیف برای پروازهایی با زمان نزدیک که به پروازهای لحظه آخری شهرت دارند است. همچنین می‌توانید قیمتها را با همدیگر مقایسه کنید و بهترین انتخاب را متناسب با شرایطتتان داشته باشید. البته به شرط اینکه کارت اعتباری گردشگری ایران داشته باشید. از سایت های علی بابا و ای‌تیک می توانید برای خریدن بلیت آنلاین سفرهای داخلی ایران استفاده کنید.

نکته مهم:  در ایران قیمت بلیت هواپیماهای داخلی مانند اغلب کشورهای جهان، بسیار متغیر است و به ساعت پرواز، ایرلاین، دوری و نزدیکی مقصد، مناسبت های ملی و مذهبی و همچنین پیک تعطیلات و سفر بستگی دارد. مثلا قیمت بلیت مشهد از 107 هزار تومان تا 630 هزار تومان در نوسان است. قیمت 630 هزار تومانی به روز اول تعطیلات عید نوروز که تعداد زیادی از ایرانیان تمایل دارند آن را در حرم امام رضا جشن بگیرند مربوط می‌شود.


در زیر می‌توانید فهرست فرودگاه‌های ایران را ببینید و چشم انداز بهتری برای برنامه ریزی سفرتان داشته باشید.


نام فرودگاه

نام شهر

فرودگاه بین المللی مهرآباد
تهران
فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی نژاد مشهد
مشهد
فرودگاه بین‌المللی امام خمینی
تهران
فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز
شیراز
فرودگاه بین‌المللی کیش
کیش
فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
اصفهان
فرودگاه بین‌المللی اهواز
اهواز
فرودگاه بین‌المللی تبریز
تبریز
فرودگاه بین المللی کرمانشاه
کرمانشاه
فرودگاه آبادان
آبادان
فرودگاه شهید صدوقی یزد
یزد
فرودگاه عسلویه
عسلویه
فرودگاه بین المللی بندر عباس
بندرعباس
فرودگاه قشم
قشم
فرودگاه بین المللی آیت الله هاشمی رفسنجانی کرمان
کرمان
فرودگاه زاهدان
زاهدان
فرودگاه رشت
رشت
فرودگاه ارومیه
ارومیه
فرودگاه دشت ناز ساری
ساری
فرودگاه بوشهر
بوشهر
فرودگاه گرگان
گرگان
فرودگاه ایلام
ایلام
فرودگاه اردبیل
اردبیل
فرودگاه ماهشهر
ماهشهر
فرودگاه کنارک
کنارک
فرودگاه لارستان
لارستان
فرودگاه بیرجند
بیرجند
فرودگاه رامسر
رامسر
فرودگاه سنندج
سنندج
فرودگاه زابل
زابل
فرودگاه خرم‌آباد
خرم آباد
فرودگاه بجنورد
بجنورد
فرودگاه یاسوج
یاسوج
فرودگاه لامرد
لامرد
فرودگاه نوشهر
نوشهر
فرودگاه سیرجان
سیرجان
فرودگاه سبزوار
سبزوار
فرودگاه شهرکرد
شهرکرد
فرودگاه ایرانشهر
ایرانشهر
فرودگاه بندر لنگه
بندلنگه
فرودگاه همدان
همدان
فرودگاه رفسنجان
رفسنجان
فرودگاه بم
بم
فرودگاه ابوموسی
ابوموسی
فرودگاه جیرفت
جیرفت
فرودگاه طبس
طبس
فرودگاه شاهرود
شاهرود
فرودگاه زنجان
زنجان
فرودگاه خوی
خوی
فرودگاه اراک
اراک
فرودگاه کلاله
کلاله
فرودگاه جهرم
جهرم
فرودگاه ماکو
ماکو


حمل و نقل جاده ای

حمل و نقل جاده‌ای بین شهرهای مختلف ایران به دو صورت انجام می‌شود: اتوبوس و تاکسی. به عنوان یک قانون کلی درباره حمل و نقل در ایران، به یاد داشته باشید که در ایران از هر مرکز استانی به دیگر مراکز استان‌ها اتوبوس در رفت و آمد است. اتوبوس های بین شهری ایران به دو نوع معمولی و ویژه (VIP) دسته بندی می‌شوند. بعضی ترمینال های مسافربری بزرگ، افزون بر مراکز استان‌ها به شهرهای کوچکتر نیز اتوبوس دارند. در هر استانی، از همه شهرها و شهرستانهای آن به دیگر شهرهایش اتوبوس در رفت و آمد است. قانون کلی در ایران به این صورت است که اگر بلیت مستقیم از مبدایی به مقصدی وجود نداشت، از هر استانی به راحتی با اتوبوس می‌توانید به استان‌های همسایه‌اش سفر کنید. البته مینی‌بوس نیز در مسیرهای کوتاهتر و شهرهای کوچکتر تردد می‌کند که به دلیل پایین بودن استانداردهایش مطابق با معیارهای سازمان جهانی گردشگری UNWTO استفاده از آن را به شما پیشنهاد نمی‌کنیم. (مگر اینکه شما دقیقا با هدف تجربه کردن پدیده‌های جدید در راستای بیشترین قرابت حسی و تجربی با جامعه میزبانتان به سفر پرداخته‌اید و یا می‌خواهید با کمترین مقدار هزینه سفر کنید). در نظر داشته باشید که هزینه مینی بوس‌ها بسیار ارزان‌تر از اتوبوس‌ها است. همچنین تاکسی‌های بین شهری نیز یکی دیگر از مواردی است که در سفر به ایران می‌توانید آن‌ها را برای سفر از شهری به شهر دیگر تجربه کنید. در ایران از اغلب شهرهای بزرگ به همدیگر تاکسی های خطی تردد می‌کنند. این تاکسی ها امن هستند و زیر نظر سازمان تاکسی رانی فعالیت می‌کنند. تاکسی‌ها گران تر از اتوبوس‌ها هستند. مثلا مسیر تهران- تبریز با تاکسی حدود 100 هزار تومان می‌شود. در حالی که با اتوبوس وی آی پی حدود 45 هزار تومان هزینه دارد.


مزیت: حمل و نقل جاده ای هزینه ارزان‌تری نسبت به هواپیما دارند. برخورداری از چشم اندازهای طبیعی را برای شما به ارمغان می‌آورند.

محدودیت: امکان بروز حوادث غیرمترقبه در حمل و نقل جاده‌ای به مراتب بیشتر از انواع دیگر حمل و نقل است.

محل فروش بلیت: برای استفاده از تاکسی های بین شهری نمی‌توانید بلیت بخرید. باید شخصا به ترمینال‌ها مراجعه کنید و سوار شوید. هزینه تاکسی های بین شهری را باید به صورت نقدی به راننده بپردازید.


برای استفاده از اتوبوس ها می‌توانید بلیت بخرید. بلیت‌ها در دفتر شرکت‌ تعاونی‌های اتوبوسرانی که درون ترمینال‌های مسافربری قرار دارند عرضه می‌شوند. می‌توانید به ترمینال‌ها مراجعه کنید و مستقیم بلیت بخرید. این روش برای زمانی که تقاضا برای مسافرت کم است- مثلا وسط هفته یا زمستان و ... ریسک کمتری دارد. در زمان پیک سفر این راه را به شما پیشنهاد نمی‌کنیم. زیرا احتمالا به دلیل زیاد بودن مسافر، بلیت نصیبتان نمی‌شود. راه دیگر استفاده از سایت‌های فروش بلیت آنلاین است. با مراجعه به این سایت‌ها و تعیین مبدا و مقصد و همچنین تاریخ سفرتان، گزینه‌های مختلفی بر حسب زمان حرکت به شما پیشنهاد می‌شود که می‌توانید مناسب ترین را برگزینید و با خیال راحت در زمان معین، راهی ترمینال شوید. سایت های سفر 724 ، پایانه و مستر بلیط فروش بلیت آنلاین اتوبوس را ارائه می‌دهند.


نکته مهم: سایت های فروش بلیت آنلاین به زبان فارسی هستند. بنابراین یا از گوگل برای ترجمه کمک بگیرید یا از راهنمایتان در ایران و یا هر فرد قابل اعتمادی که بتواند منظور شما را متوجه شود، برای خرید بلیت کمک بگیرید. ایرانی‌ها گردشگرن را دوست دارند و با کمال میل این کار را برای شما انجام می‌دهند. در نظر داشته باشید که لازمه خرید اینترنتی بلیت، داشتن کارت اعتباری گردشگری ایران است.


حمل و نقل ریلی

در ایران بیشتر شهرها از طریق خطوط ریلی به همدیگر متصل هستند. قطارهای ایران با درجه بندی های مختلفی در این خطوط به جا به جایی مسافران مشغول هستند. راه آهن شمال به جنوب ایران با پل تاریخی ورسک شهرت جهانی دارد و در جنگ جهانی دوم به صورت غیرمستقیم نقش آفرینی کرده است. همچنین شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید ایستگاه‌های قطار سوادکوه، گدوک، دوگل، ورسک،سرخ‌آباد، تیرتاش و میرجاوه در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.


مزایا: با استفاده از حمل و نقل ریلی نسبت به اتوبوس و تاکسی از رفاه بیشتری برخوردارید و می‌توانید روی تخت استراحت کنید و از سرویس بهداشتی و رستوران بهره ببرید. مسیرهای ریلی ایران اغلب بسیار زیبا هستند و می‌توانید بکرترین چشم اندازهای طبیعی ایران را ببینید. هزینه های کمتری را نسبت به هواپیما متقبل خواهید شد. همچنین قطارها امن‌ترین وسیله حمل و نقل به شمار می‌روند.

محدودیت: زمان بیشتری را در راه خواهید بود.

مکان های فروش بلیت: می‌توانید به ایستگاه‌های راه آهن مراجعه کنید و بلیت را مستقیم از آنجا تهیه کنید. از سایتهای فروش بلیت آنلاین نیز می‌توانید استفاده کنید که لازمه آن کمک گرفتن از افراد فارسی زبان و همچنین برخورداری از کارت اعتباری گردشگری ایران است. از سایت های علی بابا ، سامتیک، پایانه و رجا می توانید برای خریدن بلیت آنلاین قطار استفاده کنید.


برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مسیر و حرکت قطارهای ایران می‌توانید به سایت رجا مراجعه کنید. این سایت به شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران تعلق دارد که بزرگترین مرجع حمل و نقل ریلی ایران به شمار می‌رود. از اینجا می‌توانید فهرست شهرهایی را که ایستگاه راه آهن دارند ببینید و برنامه ریزی بهتری برای سفرتان داشته باشید.


حمل و نقل عمومی درون شهری

شکایت از بالا بودن هزینه های حمل و نقل، یکی از دغدغه های اغلب گردشگرانی است که سفر به کشورهای زیادی را در کارنامه خود دارند. با این حال باید به شما مژده دهیم که در ایران با این مشکل رو به رو نمی‌شوید. نرخ هزینه های حمل و نقل در ایران بسیار پایین‌تر از متوسط جهانی است و این یکی از مواردی است که خیالتان را بابت هزینه‌های سفر کمی آسوده تر می‌کند. در ایران حمل و نقل عمومی به چند دسته تقسیم می‌شود. در نظر داشته باشید که انواعی از وسایل حمل و نقل عمومی، نظیر تراموا و اتوبوس برقی در ایران وجود ندارد. مترو نیز تنها در برخی از شهرها وجود دارد. اتوبوس و تاکسی مرسوم‌ترین انواع وسایل حمل و نقل عمومی در ایران هستند.


اتوبوس

شهرهای بزرگ ایران، مانند تبریز، مشهد و تهران، به دو نوع اتوبوس درون شهری مجهز هستند. یک نوع از آنها اتوبوس‌های عادی است که در مسیرهایی که حجم ترافیک کمتری دارند تردد می‌کنند. نوع دیگر، اتوبوس‌های تندرو هستند که در مسیرهای پر تردد و پرترافیک و در خطوط ویژه اتوبوسرانی فعالیت می‌کنند و ایستگاه‌های نیمه مکانیزه و مخصوصی دارند. بلیت اتوبوس را باید از دکه های بلیت فروشی و یا ایستگاه های مترو تهیه کنید. شهرهای بزرگ مانند تهران بلیت الکترونیکی دارند.کافیست یکی از این بلیت ها تهیه کنید و هنگام استفاده از اتوبوس، آن را روی دستگاه نصب شده در ورودی ایستگاه قرار دهید تا گیت برای شما باز شود. در تهران بلیت اتوبوس و مترو مشترک است.


در نظر داشته باشید که زنان و مردان در اتوبوس های ایرانی از درب های جداگانه وارد می‌شوند. به عبارت دیگر در اتوبوس ها تفکیک جنسیتی وجود دارد که برای امنیت و رفاه بیشتر شهروندان صورت گرفته است. بنابراین مراقب باشد همراه/ همراهان خود را گم نکنید. همچنین به دلیل وجود مشکل ترافیک در شهرهای بزرگ ایران، چندان روی نظم عبور و مرور اتوبوس های درون شهری حساب نکنید. ممکن است بار ترافیکی بسیار سنگین باشد و در زمانی که انتظار دارید به مقصد نرسید. شاید دانستن این نکته نیز برایتان جالب باشد که در شهرهای کوچکتر ایران اتوبوس درون شهری وجود ندارد. مثلا در اغلب شهرهای استان مازندران اتوبوس درون شهری فعالیت نمی‌کند و تاکسی ها تمام بار ترافیکی را بر عهده می‌گیرند. برای اینکه نسبت به هزینه های اتوبوس در ایران چشم انداز بهتری داشته باشید باید بدانید که یکبار استفاده از خطوط تندروی اتوبوس‌های تهران برابر با پانصد تومان است.


تاکسی

در ایران تاکسی بسیار ارزان است. بنابراین تعداد زیادی از شهروندان ترجیح می‌دهند برای تردد در شهر از تاکسی استفاده کنند. تاکسی های ایران همراه با چهار سرنشین حرکت می‌کنند. یک مسافر روی صندلی جلو و سه مسافر در عقب. بسیاری از تاکسی ها به سیستم تاکسیمتر مجهز هستند. یعنی در ازای مسافتی که سوار تاکسی هستید، باید پول بپردازید. با این حال تاکسی هایی هستند که بر اساس تعرفه سازمان تاکسیرانی از شما هزینه دریافت می‌کنند و اغلب در مسیرهای مشخصی مسافران را از جایی به جای دیگر می‌برند. اگر تمایل دارید تنها سرنشین تاکسی باشید، باید هزینه بیشتری بپردازید. برای اینکه چشم انداز بهتری نسبت به هزینه تاکسی در ایران داشته باشید باید بدانید که نرخ تاکسی های میدان آزادی تهران تا میدان انقلاب، 2 هزار تومان است.


تاکسی ون

ون ها نیز نوعی تاکسی هستند که در شهرهای بزرگ ایران مانند تهران به جابه‌جایی مسافر می‌پردازند. با این تفاوت که ون ها با 10 نفر مسافر حرکت می‌کنند. تقریبا هیچ تفاوت قیمتی بین ون ها و تاکسی های معمولی وجود ندارد. فقط شاید چند دقیقه بیشتر باید منتظر پر شدن آن شوید.


تاکسی های آنلاین

در ایران دو شرکت اسنپ و تپسی از بزرگترین ارائه دهندگان تاکسی های آنلاین به شمار می‌روند. بعضی از شهرها از جمله تبریز، مشهد، یزد، شیراز و .... تاکسی آنلاین مخصوص به خودشان دارند که اپلیکیشنی متفاوت از اسنپ و تپسی دارد. باید نرم افزار مربوط به این شرکت های ارائه دهنده خدمات تاکسی آنلاین را روی گوشی هوشمندتان نصب کنید و از طریق آن برای در اختیار داشتن تاکسی اقدام کنید. برای آشنایی بیشتر با این اپلکیشن ها و شهرهایی که در آنها می‌توانید از خدمات تاکسی آنلاین استفاده کنید. در نظر داشته باشید اگر سفر درون شهری تان را به ساعاتی که خارج از پیک ترافیک قرار دارد موکول کنید، هزینه کمتری خواهید پرداخت. برای اینکه چشم انداز بهتری نسبت به هزینه های تاکسی آنلاین در ایران داشته باشید باید بدانید که هزینه تردد از فرودگاه مهرآباد تهران تا کلیسای سرکیس مقدس در بلوار کریمخان 16 هزار تومان است.


تاکسی های بی‌سیم

نوعی از تاکسی در ایران وجود دارد که به تاکسی بی سیم معروف است. به این صورت که با شماره گیری 133 ( در بعضی از شهرها ممکن است این شماره متفاوت باشد) و اعلام مکانی که در آن قرار دارید، تاکسی به سویتان خواهد آمد و شما را به مقصدی که قصد دارید بروید خواهد برد. در شهرهایی که زیر پوشش تاکسی های آنلاین مثل اسنپ و تپسی و دیگر انواع تاکسی آنلاین (بعضا در هر شهری نوع متفاوتی از این تاکسی ها با نام متفاوتی موجود است) هستند، تاکسی های بی سیم رونق خودشان را از دست داده اند. اما در شهرهای کوچکتر شاید به کارتان بیایند. این تاکسی ها معمولا هزینه ارزان تری نسبت به تاکسی های آنلاین دارند و بر اساس تاکسیمتر محاسبه می‌شوند.


مترو

تنها بعضی از شهرهای ایران به خطوط مترو مجهز هستند. تهران- اصفهان- تبریز- مشهد- کرج و شیراز از جمله شهرهایی هستند که متروی آنها در حال فعالیت است. بسیاری از شهرهای ایران نیز در آینده به خطوط مترو مجهز خواهند شد. در نظر داشته باشید که در تهران، خطوط مترو به فرودگاه مهرآباد و همچنین فرودگاه امام خمینی و پایانه های مسافربری غرب، جنوب و آرژانتین متصل هستند. برای اینکه چشم انداز بهتری نسبت به هزینه مترو در ایران داشته باشید باید بدانید که بلیت تک سفره متروی تهران 800 تومان است.


دوچرخه

بعضی از شهرهای ایران خانه دوچرخه دارند. می‌توانید به آنها مراجعه و دوچرخه کرایه کنید و وقتی به مقصد رسیدید، دوچرخه را به نزدیکترین خانه دوچرخه پس دهید. به دلیل کم بودن زیرساخت‌های استفاده از دوچرخه در ایران- مانند مسیرهای ویژه دوچرخه سواری-  این نوع حمل و نقل چندان در ایران رونق ندارد. در تهران، کاشان، کیش، یزد و چند شهر دیگر می‌توانید خانه دوچرخه بیابید و دوچرخه اجاره کنید. هزینه اجاره دوچرخه حدود 5 هزار تومان تمام می‌شود.