آبدوغ خیار

آب دوغ خیار بی‌نظیر است و این شاید کوتاه‌ترین توصیفی باشد که بتوان از این غذا بر زبان آورد. آب دوغ خیار غذایی بدون گوشت و سرد است و غذای مخصوص روزهای تفتیده و سوزان  تابستان به شمار می‌آید و گرما و عطش را به خوبی از بین می‌برد. با این حال نمونه‌ ساده‌تری از آن که "ماست و خیار نامیده" می‌شود، در تمام طول سال همراه با غذاهای اصلی مصرف می‌شود و تهیه و مصرفش تابع فصل و زمان نیست.


آب دوغ خیار جهانی

فقط ایرانیان نیستند که آبدوغ خیار دارند. در کشورهای دیگری نیز از ترکیبات مشابه آب دوغ خیار با اسامی متفاوتی استفاده می‌شود. در بلغارستان، ترکیه، قبرس، آلبانی و ارمنستان غذاهای مشابه با آب دوغ خیار ایرانی وجود دارد. با این حال آب دوغ خیار ایرانی به ویژه اگر در ظروف سنتی و در حیاط خانه‌های اصیل ایرانی میل شود، بسیار دلچسب‌تر و خاطره‌برانگیزتر از همتایان خارجی خود خواهد بود.


آب دوغ خیار چیست؟

گردوی چرخ شده، خیار نگینی ریز شده و سبزیجات معطر، تازه و خورد شده مانند نعناع، ترخون، ریحان و پیازچه، کشمش، خامه و نمک را در کاسه‌های سفالی پر نقش و نگار می‌ریزند. دوغ را روی آن‌ها اضافه می‌کنند و هم می‌زنند. برای افرایش جاذبه بصری تربچه را نیز خورد کرده در ظرف هم می‌زنند. همچنین چاشنی خوشرنگی مانند گلبرگ و پودر گل محمدی از دیگر افرودنی‌های آب دوغ خیار است که هم طعم آن را مطبوع و طبعش را متعادل می‌کند و هم به دلیل رنگ زیبایش بر چشم‌نوازی این غذای ساده می‌افزاید.


در فصول گرم در کاسه چند قطعه یخ نیز می‌افزایند. این غذا با نان‌های خشک مخصوص خورده می‌شود. نان‌ها را در ظرف ریخته، می‌گذارند نرم شود. به این نان ترید می‌گویند و آن را به همراه دیگر محتویات آب دوغ خیار و به کمک قاشق نوش جان می‌کنند. اگر به جای دوغ، ماست به مواد اضافه شود، نامش "ماست و خیار می‌‌شود". ماست و خیار غذای اصلی نیست و به عنوان دسر یا مکمل مصرف می‌شود. همچنین در ماست و خیار نان خشک نمی‌اندازند و به صورت ترید مصرف نمی‌کنند.


غذای حکیمانه

آب دوغ خیار غذای ساده، اما حکیمانه‌ای به شمار می‌رود. گرچه فلسفه وجودی آن، مبارزه با گرمای تابستان و سازگاری با طبیعت است، با این حال ارکان مزاج‌شناسی را نیز در طب سنتی ایرانی رعایت کرده. ماست یا دوغ و خیار با طبع سرد در کنار سبزیجاتی با طبع گرم قرار گرفته‌اند که مُصلِح همدیگر به شمار می‌روند. از این‌رو خوردن این غذا سبب ناهماهنگی در مزاج نمی‌شود. همچنین از هر چهار گروه اصلی مواد غذایی، نماینده‌ای در آب دوغ خیار حضور دارد و سبب شده تا این غذای ساده، زودهضم و سبک، مقوی و کامل نیز باشد.


پیشنهاد می‌کنیم خواندن این صفحه را از دست ندهید: بستنی سنتی