گلی که در تاریکی شب بدرخشد و سوسو بزند، فقط مخصوص به کارتن‌های والت‌دیزنی و خواب و خیال نیست! در ایران گل بی‌نظیر و زیبایی وجود دارد که پَرچَمش خاصیت فلئورسانس دارد و در سیاهی شب از خود نور می‌افشاند و به همین دلیل آن را سوسن چلچراغ می‌نامند. این گل که از خانواده لیلیوم‌ها به شمار می‌رود، در جهان بسیار نادر است. اهمیت سوسن چلچراغ تا جایی است که توسط سازمان حفاظت از محیط زیست مورد حمایت و حفاظت قرار گرفته و نخستین گیاهی است که در ایران به ثبت ملی رسیده است. ییلاق‌های داماش در گیلان، زیستگاه اصلی سوسن چلچراغ به شمار می‌رود و هر ساله در زمان رویش آن، جشنواره باشکوهی در داماش برگزار می‌شود.


پیشنهاد می‌کنیم خواندن این صفحات را از دست ندهید: تالاب انزلیدرخت سرو هرزویل

حدود 40 سال پیش بود که در ارتفاعات عمارلو از توابع داماش رودبار، گیاهی کشف شد که در دنیا لنگه ندارد. از زیبایی چشم‌ها را خیره می‌کند و درست مانند کرم شب‌تاب، خاصیت نورافشانی در شب دارد. سوسن چلچراغ نامی است که روی این گیاه گذاشته‌اند و به جز ایران، تنها در دهکده لنکران از توابع جمهوری آذربایجان دیده شده است.

سوسن چلچراغ از خانواده لیلیوم‌ها به شمار می‌رود و گیاهی علفی و پیازدار است. نام علمی این گیاهLilium ledebourii است. از آنجایی که سوسن چلچراغ در دنیا گلی نایاب تلقی می‌شود، سازمان حفاظت از محیط زیست ایران اقدامات و تدابیر ویژه‌ای برای حفظ و نگهداری این گیاه انجام داده است. سوسن چلچراغ همچنین سبب رونق گردشگری خانه خویش شده و سالانه افراد بی‌شماری که به طبیعت عشق می‌ورزند، با نیت دیدار سوسن‌های چلچراغ، راهی محدوده داماش می‌شوند.


داماش منطقه‌ای ییلاقی است و ارتفاعات مهمی از جمله قله دُرفک دارد. سوسن چلچراغ نیز در ارتفاعات و در میان ییلاق‌های باصفا و بکر عمارلوی رودبار می‌روید. سوسن چلچراغ بلافاصله بعد از ذوب شدن برف‌ها می‌روید و کمی بعد به گل می‌نشیند. معمولا دو تا سه هفته در این حالت قرار می‌گیرد و سپس گل‌ها خشک می‌شوند. روند خشک شدن اندام گیاه تا اواخر تابستان به درازا می‌کشد و در نهایت در قلافی نسبتا بزرگ، بذرهایی از گیاه به جا می‌ماند. سوسن چلچراغ بین 45 تا 60 سانتی‌متر ارتفاع دارد. اما گاه قد و بالایش به 160 سانتی‌متر نیز می‌رسد.


هر بوته سوسن چلچراغ بین 4 تا 10 عدد گل می‌دهد که همگی رو به پایین و به صورت سرنگون می‌رویند. هر ساله در فصل گل‌دهی سوسن‌ چلچراغ، سازمان محیط زیست روزی را به عنوان طبیعت و گلگشت داماش اعلام می‌کند و جشنواره باشکوهی همراه با لباس‌ها و ساز و آواز محلی در این محدوده برگزار می‌شود.

برای دیدن سوسن چلچراغ دو راه دارید. یا در تورهایی که به قصد بازدید از سوسن چلچراغ برگزار می‌شود شرکت کنید و گروهی، به داماش سفر کنید و یا اینکه خودتان به تنهایی دست به کار شوید و برای بازدید اقدام کنید. در صورتی که به گزینه دوم تمایل بیشتری دارید، باید بدانید که هیچ کدام از اتوبوس‌های بین شهری از محدوده داماش عبور نمی‌کنند. از این رو باید خودروی شخصی کرایه کنید.


پس از بازدید از سرو هرزویل و شهر رودبار، کمی که جلوتر بروید به رستم‌‌آباد می‌رسید. در سمت راست خود راه فرعی را می‌بینید که اگر آن را ادامه دهید به روستای بره سر و سپس روستای داماش خواهید رسید. گل سوسن چلچراغ در اطراف روستا و در ارتفاعات دوسه‌لان می‌روید. از محلی‌ها بخواهید شما را به رستنگاه این گل زیبا راهنمایی کنند.

منطقه‌ای که خانه سوسن چلچراغ به شمار می‌رود، منطقه‌ای کوهستانی است. از این رو عصرها اغلب مه‌آلود است. در ساعات ابتدایی صبح نیز پدیده مه وجود دارد. بنابراین بهترین زمان بازید از این گل بین ساعات 9 صبح تا 5 بعد از ظهر است. البته در مه هم زیبایی‌های زیادی برای منطقه وجود دارد؛ اما ممکن است کاهش میدان دید، چندان مورد پسندتان نباشد.


باید به یاد داشته باشید که زمان رویش گل سوسن چلچراغ بین هفته‌های پایانی خرداد و اوایل تیرماه است. بنابراین در خارج از این بازه زمانی سوسن چلچراغ وجود ندارد و فقط می‌توانید از آب و هوای فرح‌بخش منطقه و چشم‌اندازهای بی‌نظیر و صداهای گوش‌نوازش بهره ببرید. در حد فاصل دو هفته انتهای خرداد و ابتدای تیر ماه(ژوئن) محدوده داماش را شلوغ‌تر از هر زمان دیگری خواهید یافت. در خارج از این بازه زمانی به ازدحام جمعیت برخورد نخواهید کرد. ایام تعطیل وجود ندارد. ممکن است به دلیل عملیات راهسازی برای چند ساعت، جاده خارج از دسترس باشد.

رایگان

منطقه کوهستانی‌ است و از عصرهنگام به بعد، اغلب مه‌آلود و خنک می‌شود. از این رو همراه داشتن لباس گرم حتی در گرمای تابستان توصیه می‌شود. کفش راحت و مناسب پیاده‌روی در ارتفاع به همراه داشته باشید. همراه داشتن تجهیزات کوه‌نوردی سبک پیشنهاد می‌شود. گرچه بدون همراه داشتن آنها نیز امکان بازدید وجود دارد. قصابی‌های محدوده داماش کبابی- قصابی نام دارند. یعنی در همان مکان، گوشت تازه را در برابر چشمتان کباب می‌کنند. خودتان را به تجربه کردنش مهمان کنید.


از چشمه آب معدنی داماش بنوشید. کارخانه‌ای به همین نام، آب چشمه را بسته‌بندی کرده و به فروش می‌رساند و این آب در گروه برترین آب‌های قابل نوشیدن ایران به شمار می‌رود. همچنین به یاد داشته باشید محدوده چهار هکتاری رویش سوسن چلچراغ فنس‌کشی شده و همه گل‌ها شماره و شناسه دارند. برای بازدید از سوسن‌ها باید یک نگهبان محیط زیست شما را همراهی کند. هر گونه آسیب به سوسن چلچراغ ممنوع است و جریمه‌ای چند صد هزار تومانی دارد. همراه داشتن عینک آفتابی، کلاه لبه‌دار و کرم ضدآفتاب توصیه می‌شود.


همچنین باید بدانید مقدار کمی از مسیر- در حد 10 کیلومتر-  از آسفالت مناسب برخوردار نیست. با این حال حتی با ضعیف‌ترین خودروها نیز می‌توان جاده را ادامه‌ داد. عکسبرداری هیچ مانعی ندارد. گرچه عطر لطیف سوسن چلچراغ وسوسه‌کننده است، اما اگر آلرژی دارید از بوییدن آن بپرهیزید. ذرات ریز گرده پرچم‌ها ممکن است آلرژی شما را تشدید کند. گرچه می‌توانید یک‌روزه بازدید را به اتمام برسانید، شب‌مانی را به شما توصیه می‌کنیم. شب را در حوالی چلچراغ‌ها بمانید و سوسو زدن آن‌ها را به چشم خویش بنگرید. همراه داشتن چادر برای کمپ پیشنهاد می‌شود.

دیدگاه‌ها

captcha